Wat is Bowls?

● De voorhistorie van de bolsport – bowls

Bowls is een Engelse bolsport. Voor het ontstaan van deze sport moet men teruggaan tot in het jaar 1299. Volgens de legende zou de Hertog van Suffolk – Charles Brandon de eerste bowls speler uit de geschiedenis zijn. Tijdens de uitoefening van zijn sport vloog eens de houten bol in stukken en omdat hij zijn spel wou verderzetten ging hij zijn kasteel binnen op zoek naar een vervangingsbol. Toen hij de trap passeerde viel zijn oog op de trapleuning met bovenaan een bol, hij liet deze afzagen en speelde hiermee verder. De afgezaagde bol had een platte kant en verloor daardoor zijn evenwicht als de bol ging vertragen, maar hij maakte ook tot ieders verbazing een bocht naar het bolletje dat het doel was, waar men zo dicht mogelijk moest bijgeraken. De curve (bocht) bowl was uitgevonden.

Koning Edward de 2de verbood de toen al populaire bolsport, of de bollen nu van steen, hout of ijzer waren, het mocht het boogschieten niet in de weg staan, want in Groot-Brittannië moest iedere man met de boog kunnen schieten. Maar de bolsport bleef populair. Zelfs Hendrik de 8ste was bezorgd om het boogschieten en verbood de bolsport voor het gewone volk, enkel de elite mocht nog spelen. Boze tongen beweren zelfs dat Anne Boleyn (een van zijn 8 vrouwen) werd onthoofd omdat ze haar gemaal overwon tijdens een wedstrijd. Bij betaling van een bowls-taks mochten degene die van adel was de bolsport verder uitoefenen. De eerste geschreven spelregels zijn van Koning Charles de tweede in 1670.

Grasstroken en terassen werden opgezocht om met de curve-bowl te kunnen spelen en zo ontstond Flat-green of Lawn-green. De gewone man van de straat nam enkele bollen, een klein wit raakbolletje, nu de "jack" genaamd, alsook een voetmat, stiekem onder de armen mee om zo bij zijn vrienden op een grasveld achter hun stamcafé te spelen. Zo ontstond de naam Crown-green daar dit veld er niet vlak was en veel bultjes en putjes had, dus een veld dat er ongelijk bij lag. Het maakte niet uit of dit grasveld rond, ovaal, vierkant of een driehoek was, vanop een voetmat werd het raakbolletje gerold, waarna de bollen volgden om zo dicht mogelijk bij dat raakbolletje te komen.

Flatgreen was voor de hogere klasse onder de bevolking, deze konden hun grasvelden waterpas leggen en ook laten onderhouden.

● Hoogtepunten uit de vorige eeuw (Internationaal)

1905	De eerste echte Engelse kampioenschappen worden gespeeld.
1930	De bowlssport wordt opgenomen in het programma van de Gemenebest-spelen in Canada. De sport wordt dan heel populair in Australie en Zuid-Afrika.
1931	Bowls was tot aan 1931 nog een echte mannen sport. In dat jaar werd de "Women Bowls Association" opgericht. Later ging men gemengd spelen.
1966	De eerste wereldkampioenschappen worden gehouden.
1971	Pas vanaf 1971 werd indoor bowls populair.
1979	De eerste indoor wereldkampioenschappen worden gehouden. Dit was de grote doorbraak voor de indoor bowlssport.

● Hoogtepunten uit de vorige eeuw (Nationaal)

1986	In Nederland wordt in dit jaar voor het eerst bowls gespeeld. Dit was outdoor op de Zomervaart te Haarlem.
1988	De eerste Nederlandse indoorclub wordt, in Tilburg, opgericht.

In ons land is altijd gemengd gespeeld. Wel zijn er landelijk naast de gemengde (mixed) kampioenschappen ook mannen- en vrouwen kampioenschappen.

● Globale regels en feitjes

Bowls wordt in Nederland meestal in een sporthal gespeeld op kunststof matten van ca 30 x 4 meter. De Bowl is gemaakt van kunststof en weegt ca. 1200 gram. Doordat het loopvlak van de bowl uit het midden ligt zal deze altijd een kromme baan beschrijven en daarin zit juist de moeilijkheid en de uitdaging. Elke bowlsspeler speelt maximaal met 4 bowls.

De bedoeling is om de bowls (ballen) zo dicht mogelijk bij het doelballetje (jack) te rollen. Voor elke bowl die dichter bij de jack ligt dan de beste bowl van de tegenstander, krijgt men een punt. Het team met de meeste punten behaald in een aantal rondes (ends), wint de wedstrijd. Er kan worden gespeeld; single (1 tegen 1); pairs (2 tegen 2); triples (3 tegen 3) en fours (4 tegen 4).

De bedoeling is om de bowls (ballen) zo dicht mogelijk bij het doelballetje (jack) te rollen. Voor elke bowl die dichter bij de jack ligt dan de beste bowl van de tegenstander, krijgt men een punt. Het team met de meeste punten behaald in een aantal rondes (ends), wint de wedstrijd. Er kan worden gespeeld; single (1 tegen 1); pairs (2 tegen 2); triples (3 tegen 3) en fours (4 tegen 4).

● Soorten van bowls, die nu worden gespeeld

Er bestaan zes soorten van deze bolsport:

1 - Flat-green of Lawn-green, vlak grasveld, rechthoekig, min. lengte 34,20m en max. 40,23m, onderverdeeld in (rinks) banen met een breedte tussen 4,60m en 5,80 m. De raakbol moet min. 22,80m van de voetmat, de plaats waaruit de bollen worden gerold, om zo dicht mogelijk bij de jack te komen, om alzo punten te schoren

2 - Crown-green, grasveld mag rond, vierkantig, ovaal of driehoekig zijn, er wordt van alle plaatsen uit gerold, waar de bollen terecht komen, wordt de voetmat gelegd, de raakbol ( een mini bowl )gerold, en men kan terug beginnen.

3 - Indoor Bowls, in grote zalen van 40m op 40m breed of meer, deze wordt onder verdeeld in banen (rinks) van min. 4,60m, het zou kunnen dat bij een wedstrijd uw bol over de baan van de tegenstrever komt bij zijn uiterste bocht en nadien terug op uw eigen baan verder gaat naar de gewenste plaats. De vloer is een geweven jute en vormt een geheel.De vloer is altijd groen.

4 - Short-mat bowls, wordt gespeeld in zalen op matten van min12,19m, max.13,71m met een breedte van 1,82cm, een afwijking van 5cm is toegestaan. Bij short-mat bevindt zich een middenblok van 38cm, wat niet het geval is bij de indoor bowls, de matten zijn geweven jute of een vilt met aan de onderzijde een zachte of harde kant, deze onderkant bepaald de snelheid van de mat, bij een zachte mat gaat de bol veel trager lopen, er is veel verschil onder de matten.

5 - Carpet-bowls, ook wel eens koersbal genaamd,wordt gespeeld in zalen en ook op plaatsen zoals tehuizen voor bejaarden, scholen, hospitalen enz. daar er maar een lengte van max. 9,00m, en een breedte van 1,82m nodig is. In tegestelling bij de vorige discipline waar alle bollen bijna dezelfde zijn, is dat bij carpet-bowls de bollen aanzienlijk kleiner zijn, wat voor bejaarden handiger is om deze sport te beoefenen.

6 - Home-Carpet bowls, is de kleinste onder de bowls, deze bollen zijn niet veel groter dan biljard bollen, ze hebben ook een zwaartepunt aan een van de beide zijkanten, waarmee ze een bocht maken bij het vertragen van snelheid, dit punt (zwaartepunt) wordt steeds aan de binnenkant gehouden, zoals trouwens bij alle bowls – disciplines.

©Dit verhaal is geschreven door Loix Ghislain, Verkoopscentrum Bowls-matrialen Steenberg 25, 3500 Hasselt België, maar door de maker van deze website iets aangepast.